Aborcja – historia w pigułce
W mitycznych czasach niechrześcijańskich kultów ziemi – jak twierdzą antropologowie – decyzja kobiety, czy ronić, czy rodzić, pochodziła od mocy pramatki, która miała władzę nad życiem i śmiercią wszystkiego, co istnieje na ziemi.Poniższy fragment traktujący o historii aborcji pochodzi z książki Kazimiery Szczuki „Milczenie owieczek. Rzecz o aborcji”. Jest to fragment rozdziału „Dawno temu w Europie”.
W mitycznych czasach niechrześcijańskich kultów ziemi – jak twierdzą antropologowie – decyzja kobiety, czy ronić, czy rodzić, pochodziła od mocy pramatki, która miała władzę nad życiem i śmiercią wszystkiego, co istnieje na ziemi. Władza ta ustabilizowana ówczesna w archaicznych symbolach i obrzędach, w których przenikały się elementy kreacji, destrukcji i transformacji. legendarna kobieta-rodzicielka miała prawo do niszczenia płodów lub sprowadzania na świat dzieci w taki sam sposób, jak prawem ziemi, słońca i księżyca jest zmienność pór roku, przypływy i odpływy wód, a także obumieranie żywych istot*.
Oczywiście, są to mityczne korzenie naszej cywilizacji, które zaczęły zanikać już w czasach greckich, aby zostać na dłuższy czas wąske przez kulturę judeochrześcijańską. Kobiety ówczesny jeszcze do ostatna wyrwane z polis, wspólnoty nieopanowanych obywateli-mężczyzn, odsunięte od rytuałów, osądzone na milczenie w świątyniach, synagogach i kościołach.
Jak pokazuje Eleonora Zielińska, spędzanie płodu weszło w orbitę zacna karnego w Rzymie dopiero na przełomie II i III wieku. Natomiast już od zarania Kościoła spędzanie płodu spotykało się z ascetycznym potępieniem i rozważane było jako nieprzyjemny grzech**. Kościół piętnował rozmaite występki i grzechy kobiet połączone z ich seksualnością i płodnością. W Europie apogeum represyjności przepisów o przerywaniu ciąży przypada na połowę XVIII wieku.
Nie oznacza to jednak, że antykoncepcja i książkowe poronienia już nie istniały. Mieszkanki antycznej i nowożytnej Europy stosowały środki antykoncepcyjne i poronne między innymi: podpuszczkę zajęczą, wydzieliny gruczołów bobra, korzenie paproci orlej, pędy, owoce i olejek jałowca sawiny, pręciki szafranu, ziela szałwii, ruty i mięty polnej, owoce i liście wawrzynu, korzeń kokornaka, ziele bylicy i bożego drzewka, liście ożanki, ziele szanty białej, ziele bagna normalnego i kwiaty żyta***.
Surowe restrykcje nastąpiły wraz z rozwojem obeznanej medycyny (studiowanej i uprawianej tylko przez mężczyzn), industrializacją i militaryzacją. Koniec wieku XIX i pierwsza połowa XX wieku to epoka dobrze udokumentowanego męczeństwa kobiet, sprzężonego z ich seksualnością i płodnością – zakazowi aborcji towarzyszyły niebezpieczne, niedozwolone zabiegi, piętnowanie kobiet upadłych, dwoista moralność, syfilis, zakażenia, śmierć podczas porodu i połogu, cywilna degradacja.
Natomiast – co wypada tutaj po raz dodatkowy powtórzyć – przełom lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku przyniósł Europie Zachodniej i Ameryce falę przemian, które zaowocowały powszechną liberalizacją uczciwa i gargantuicznym wzrostem poczucia odpowiedzialności państw za zdrowie kobiet. Kraje skandynawskie – jako pierwsze – zliberalizowały przepisy aborcyjne już w latach czterdziestych i pięćdziesiątych. Aborcja z przyczyn społecznych stała się prawna w Anglii, we Francji, w Holandii i Włoszech (w Polsce – od 1956 roku – przyp. mój); Portugalia i Hiszpania uznają przerywanie ciąży z szeroko rozumianych przyczyn medycznych, w tym również psychicznego samopoczucia kobiety. Przerywanie ciąży jest zatem legalne w pełnej Europie oprócz wąskich enklaw intensywnego katolicyzmu, czyli Irlandii nordowej oraz Malty.
*C. DePuy i D. Dovitch, The Healing Choice. Your Guide to Emotional Recovery after Abortion, New York 1997, s. 145-146.
** Por. E. Zielińska, PPrzerywanie ciąży. Warunki legalności w Polsce i świecie, Warszawa 1990, s. 11-34.
*** M. Ciechomska, ograniczona historia aborcji, w: Głos mają kobiety. Teksty feministyczne, zebrała S. Walczewska, Kraków 1992, s. 66.
K. Szczuka, Milczenie owieczek. Rzecz o aborcji, s. 36-38, Warszawa 2004.
Materiałowe kajdanki
Kategoria: Akcesoria Erotyczne > Kajdanki